2011-08-30(Aktualności)

UWAGI DO POZNAŃSKIEGO PROGRAMU OPIEKI NAD DZIEĆMI DO LAT 3, w ramach konsultacji społecznych Wydziału Zdrowia Urzędu Miasta Poznania

Jako Stowarzyszenie „My Poznaniacy”, Stowarzyszenie Kobiet Konsola, Związek Zawodowy „Inicjatywa Pracownicza” i Federacja Anarchistyczna kontynuujemy nasze zaangażowanie w problem podwyżek opłat za opiekę nad dziećmi w żłobkach. Pragniemy wyrazić sprzeciw wobec polityki władz miasta nie traktującej braku miejsc w żłobkach jako problemu priorytetowego oraz wobec planów Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych polegających na prywatyzacji żłobków publicznych w Poznaniu.

Poniższe liczne uwagi krytyczne do „Poznańskiego programu opieki nad dziećmi do lat 3 na lata 2011-2016” pokazują, że program ten nie ma społecznej akceptacji.


Zachęcamy do lektury UWAG oraz do poparcia naszej akcji:




Uwagi zasadnicze:

1. Główną intencją „Programu…” jest wprowadzenie podwyżek opłat za opiekę nad dziećmi w żłobkach publicznych, a dochód uzyskany dzięki nim miałby być przeznaczony na dotacje dla żłobków niepublicznych oraz opiekunów dziennych. Program nie bierze pod uwagę tego, że pieniądze na dotacje w pierwszej kolejności należałoby pozyskać z ogólnomiejskiego budżetu, co zgłaszała strona społeczna podczas spotkań Komisji Zdrowia i Polityki Społecznej.

Dlaczego nie został opracowany alternatywny Program, wychodzący poza budżet Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych? Jakie kroki poczyniono, by spróbować go wypracować?

2. Program za nadrzędny cel ogłasza „zwiększenie do roku 2016 liczby miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w placówkach miejskich i prywatnych na terenie miasta Poznania” (str. 5).

Program jednak w ogóle nie precyzuje, w jaki sposób władze Poznania planują zwiększyć do roku 2016 liczbę miejsc w placówkach miejskich, równocześnie szczegółowo określa przekształcenie żłobków publicznych w niepubliczne (prywatyzacja jednego zespołu żłobków co 2 lata). Oznacza to, że w 2016 r. pozostanie tylko jeden zespół żłobków publicznych. W jaki zatem sposób likwidacja większości żłobków publicznych ma prowadzić do zwiększenia w nich liczby miejsc?

3. Nieprawdziwe jest twierdzenie, że „w wyniku realizacji założeń zawartych w ww. Programie Miasto Poznań zwiększy liczbę miejsc planowych o 26% do końca roku 2011 r.” (str. 11). Bowiem stworzenie 247 miejsc w żłobkach publicznych jest efektem programu „Maluch” Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, a nie efektem Programu stworzonego przez władze Poznania.

Należy jednak pamiętać, że zwiększenie liczby miejsc w żłobkach publicznych dzięki programowi „Maluch” jest tymczasowe. Nie jest jasne, czy po komercjalizacji tychże żłobków dofinansowanie będzie możliwe, zatem nie można mówić o realizacji celu nadrzędnego (zwiększenie ogólnej puli miejsc w żłobkach). Czy Wydział zakłada, iż cel nadrzędny Programu ma być realizowany krótkotrwale i tymczasowo?

4. W Programie czytamy: „największym zainteresowaniem wśród badanych rodziców cieszą się żłobki miejskie – 70% badanych rodziców chciałoby umieścić w nich swoje dzieci. Na drugim miejscu rodzice wskazują nianię (12,2%), potem klub dziecięcy (6%), żłobek prywatny (4,4%), dziennego opiekuna (4,4%)” (str. 6).

Dlaczego władze miasta ignorują te wskazania, nie dążąc do rozwoju publicznych form opieki (np. powołania nowych żłobków publicznych), lecz do ich likwidacji i rozwoju niepublicznych żłobków kosztem publicznych?

5. Program wskazuje, że ankietowani przez miasto rodzice deklarują, iż nie są w stanie jako miesięcznej opłaty za opiekę nad dzieckiem w żłobku zapłacić sumy proponowanej przez miasto (gotowi są płacić maksymalnie 401-451 zł/mies. – blisko 30 proc. ankietowanych, a nawet tylko 351-400 zł/mies. – blisko 26 proc.). Nie wiadomo, jaką kwotę deklaruje pozostałe 44 proc. Czy decydują się zapłacić więcej czy mniej?

Stąd następne pytanie: z jakiego powodu ankietowani chcą zapłacić taką kwotę? Czy Wydział Zdrowia opracowując „Program…” zna odpowiedź na to pytanie? Czy kwota ta odpowiada jakości opieki, czy jest wynikiem zamożności ankietowanych lub jej braku?

6. Program opisuje trzy „warianty” wydatkowania dochodu uzyskanego dzięki podwyżkom. W „wariancie 1” cały dochód miałby być przeznaczony na dotacje o wysokości 100 zł dla 1000 dzieci w żłobkach prywatnych. Do żłobków prywatnych uczęszcza 1962 dzieci.

Na jakich warunkach przyznawana byłaby ta dotacja? Czy dla dzieci przyjętych do żłobka od września 2011 r., czy dla dzieci już uczęszczających? Jeżeli dla już uczęszczających, to jak to ma się do celu nadrzędnego, czyli zwiększenia miejsc w żłobkach niepublicznych?

Program w „wariancie 1” nie precyzuje, jakie formy opieki dostaną dofinansowanie. Czy dofinansowanie dotyczy także klubiku dziecięcego?

7. „Wariat drugi” zakłada zatrudnienie sześciu (na całe miasto!) opiekunów dziennych. Każdy z opiekunów może sprawować opiekę nad maks. pięciorgiem dzieci. Miasto więc zyskuje opiekę nad 30 dziećmi. To kropla w morzu potrzeb: liczba osób, których podania o miejsce w żłobkach zostały odrzucone z roku na rok rośnie lawinowo – ze 120 osób w roku 2006, 687 osób w 2008 r., do aż 1619 osób w roku 2010.

Roczny koszt zatrudnienia sześciu opiekunów to 259 404 zł. Program nie precyzuje, na co mają zostać przeznaczone pozostałe 1 306 947 zł, uzyskane dzięki podwyżkom opłat w żłobkach publicznych.

8. „Wariant 3” to propozycja mieszana: zatrudnienie trzech opiekunów dziennych (dla maks. 15 dzieci!) i dofinansowanie (w wysokości 100 zł) dla 500 dzieci uczęszczających do żłobków niepublicznych. Roczny koszt to 729 702 zł – nie wiadomo, co dzieje się z pozostałymi 836 649 zł z podwyżek.

9. „Wariant drugi” oraz „trzeci” nie zakładają opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi, gdyż jeden opiekun może się opiekować najwyżej trojgiem z nich. Tymczasem w ustawie żłobkowej jest mowa także o tych dzieciach. Czy władze Poznania zamierzają zignorować ich istnienie?

10. Powoływanie się na kwotę minimalną z ustawy o pomocy społecznej, w trakcie przyznawania preferencyjnych stawek, spowoduje, że nie otrzymają ich osoby, które mimo przekroczenia progu interwencji socjalnej, żyją na pograniczu minimum egzystencji. Kwota ta nie jest bowiem waloryzowana od 2003 roku. Pamiętajmy, że obecny próg dochodowy uprawniający do korzystania ze świadczeń społecznych dla jednoosobowych gospodarstw domowych wynosi 447 zł, a dla członków rodzin – 351 zł na osobę. Podczas gdy minimum egzystencji jest ustalone na 472 zł dla gospodarstwa jednoosobowego, 397 zł na osobę dla rodziny dwuosobowej i 382 zł na osobę w rodzinie trzyosobowej. Miasto powinno zasugerować inny wskaźnik przyznawania pomocy finansowej.


Uwagi co do licznych braków w Programie:

1. Nie podano, ilu rodziców zgłasza zapotrzebowanie na opiekę 10-godzinną, czyli umożliwiającą pełnoetatową pracę. W myśl nowej ustawy żłobkowej wprowadza się nowe formy opieki, które wprowadzają podział na klubki (maksymalnie 5 godz. dziennie) i żłobki (10 h). Brakuje informacji o zapotrzebowaniu na różnorodne formy opieki.

2. Oszacowano, że „większość placówek (60,7%) jest zainteresowana rozszerzeniem oferty po wejściu w życie ustawy”. Nie wiemy jednak, ile dotychczas zgłosiło się osób chcących poszerzyć tę ofertę oraz ile osób zgłosiło się, by zostać opiekunem dziennym. Jak w związku z tym przedstawiony program ma odpowiadać na potrzeby mieszkańców?

3. Jaka kwota będzie przeznaczona na promocję tego programu? Jest w nim informacja o promocji, ale brakuje konkretów.


Uwagi na temat planowej prywatyzacji żłobków publicznych:

1. Jednym z planowanych celów „Programu…” jest przekształcenie publicznych placówek w niepubliczne żłobki. Na jakiej podstawie planuje się komercjalizację żłobków publicznych? Jedyny wyartykułowany w „Programie…” cel prywatyzacji: „wypracowanie nowej formy funkcjonowania instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na terenie Poznania, wpisanej w warunki gospodarki rynkowej” (str. 3) jest ogólnikowy i demagogiczny. Skąd bierze się przekonanie, które za nim stoi, że instytucje publiczne, w tym placówki opiekuńczo-wychowawcze, mają przynosić zyski? Co je wiążąco dla władzy publicznej uzasadnia? Nie podzielamy go!!

Ponadto praktyka pokazuje, że wymogi „warunków gospodarki rynkowej” są w Poznaniu stosowane wybiórczo: przykładowo, Stadionu Miejskiego w Poznaniu nie zbudowano na zasadach gospodarki rynkowej, otrzymał on bowiem finansowanie z budżetu ogólnomiejskiego, w wysokości umożliwiającej wybudowanie setek publicznych żłobków.

2. Czy Poznań ma przygotowany odrębny program, określający jak taka prywatyzacja ma przebiegać? Naszym zdaniem nie można zakładać tak istotnego przekształcenia, nie mając przygotowanego szczegółowego planu.

3. Nie zostały przedstawione żadne niezależne ekspertyzy, które wiarygodnie stwierdzałyby, iż prywatne żłobki będą bardziej efektywne i ekonomicznie bardziej opłacalne (zarówno dla miasta, jak i dla rodziców). Brakuje audytu ekonomicznej efektywności działania istniejących placówek publicznych, jak i prywatnych.

4. Jak komercjalizacja żłobków wpłynie na zakres opieki nad dziećmi najbiedniejszymi? Jak ma wyglądać plan zachęcania do przyjmowania przez właściciela żłobka skomercjalizowanego dzieci najbiedniejszych? Czy ulgi dla rodzin najuboższych, które Miasto proponuje dla żłobków publicznych, będą również obowiązywać w żłobkach niepublicznych?

5. Czy Wydział Zdrowia ma przygotowany plan ochrony przed zwolnieniami dotychczasowych pracowników żłobków publicznych po ich komercjalizacji?

6. Jak będzie wyglądał społeczny i urzędowy nadzór nad żłobkami skomercjalizowanymi? W oparciu o jakie przepisy miałby być realizowany?


Uwagi nt. przeprowadzonych badań społecznych:

1. Brak podstawowych informacji dotyczących przeprowadzonych badań zleconych przez Urząd Miasta. Jak dobrano respondentów? Czy były to losowo wybrane osoby? Prosimy o konkretne informacje dotyczące reprezentatywności doboru osób ankietowanych.

2. Część badań została zrealizowana z wykorzystaniem ankiety internetowej. Z internetu korzystają ludzie o wyższym wykształceniu i o wyższym statusie materialnym. Jak zasięgnięto informacji dotyczącej opinii respondentów z rodzin biedniejszych, niezinformatyzowanych?

3. Program ten nie podaje, jakie zadano respondentom pytania. Nie wiemy, w jaki sposób zostały one sformułowane. Prosimy o dostarczenie aneksu do raportu.


W związku z powyższymi uwagami przeciwstawiamy się Programowi Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych. Żadne z proponowanych przez Wydział rozwiązań nie gwarantuje, że opieką zostanie objęte więcej niż 300 dzieci dodatkowo, podczas gdy tylko oficjalnie na miejsca w żłobkach obecnie czeka w Poznaniu 1619 dzieci. Natomiast podwyżki opłat w publicznych żłobkach o 175 zł miesięcznie spowodują, że wielu rodziców, zwłaszcza samotnych, po prostu nie będzie stać na wysłanie do nich dzieci. Tworząc „Program opieki nad dziećmi do lat trzech” władze miasta powinny wziąć także pod uwagę, że ograniczony dostęp do publicznych żłobków wyklucza część rodziców (w dużej mierze kobiety) z rynku pracy skazując ich niejednokrotnie na bezrobocie lub niskopłatne i niestabilne prace dorywcze wykonywane często w niepełnym wymiarze czasu pracy. Szczególnie niekorzystnie wpływa to na położenie gorzej usytuowanych gospodarstw domowych, których możliwości uzyskania dochodów z pracy zostają dodatkowo zawężone.

Od kilku miesięcy powtarzamy: żądamy wstrzymania podwyżek opłat za żłobki. Żądamy stworzenia alternatywnego programu opieki nad dziećmi do lat 3, nie zakładającego podwyżek. Żądamy konsultowania go z mieszkańcami. Żądamy utworzenia nowych miejsc w żłobkach publicznych. Dostęp do żłobków nie jest dobrem luksusowym, lecz prawem rodziców, zwłaszcza samodzielnie wychowujących dzieci, powszechnym w krajach rozwiniętych, w tym w Unii Europejskiej. Środki na ten cel powinny zostać uwzględnione w budżecie miasta!



Stowarzyszenie MY-POZNANIACY
Stowarzyszenie Kobiet Konsola
Związek Zawodowy INICJATYWA PRACOWNICZA
Federacja Anarchistyczna


Poznań, 30 sierpnia 2011 r.


konsola